डोहा । हमासका एक वरिष्ठ नेताले आइतबार घोषणा गर्यो कि प्यालेस्टिनी इस्लामवादी आन्दोलनले आफ्नो हतियार समर्पण गर्ने छैन र गाजामा कुनै विदेशी हस्तक्षेप पनि स्वीकार्ने छैन । यसले अमेरिकी र इजरायली मागको स्पष्ट विरोधको संकेत दिएको छ ।
डोहामा आयोजित एक सम्मेलनमा हमासका पूर्व प्रमुख खालिद मेशालले भने, ‘प्रतिरोध, यसको हतियार र यसलाई सञ्चालन गर्नेहरूलाई अपराधको रूपमा देखाउने कुरा हामी स्वीकार्न सक्दैनौं । जहाँ कब्जा छ, त्यहाँ प्रतिरोध जारी रहन्छ । कब्जामा रहेका जनताका लागि प्रतिरोध अधिकार हो । र यो राष्ट्रहरूको लागि गर्वको विषय हो ।’
हमास, एक इस्लामवादी आन्दोलन, प्यालेस्टिनी भूभागमाथि इजरायलको कब्जाविरुद्ध सशस्त्र संघर्ष गर्दै आएको छ । ७ अक्टोबर २०२३ मा गाजाबाट इजरायलतर्फ गरिएको घातक सीमा–पार हमला पछिका युद्धको अवस्था यही कारणले सिर्जना भएको थियो ।
हाल गाजामा अमेरिकी मध्यस्थतामा लागू भएको युद्धविरामको दोस्रो चरण जारी छ, जसमा क्षेत्रको निरस्त्रीकरण ,हमासको हतियार समर्पणसहित र इजरायली सेनाको क्रमिक फिर्ती समावेश छ । तर हमासले बारम्बार हतियार समर्पण ‘रेड लाइन’ भएको स्पष्ट जनाएको छ । तथापि, भविष्यमा प्यालेस्टिनी प्रशासनलाई हतियार हस्तान्तरण गर्ने सम्भावना विचार गर्न सकिने संकेत दिइएको छ ।
इजरायली अधिकारीहरूको अनुमान अनुसार, गाजामा हमाससँग हाल करिब २० हजार सेनानी र लगभग ६० हजार क्यालाश्निकोभ हतियारहरू छन् । प्यालेस्टिनी प्राविधिक समिती स्थापना गरिएको छ, जसको उद्देश्य युद्धपछिको गाजामा दैनिकी प्रशासनको जिम्मेवारी लिनु हो । तर, यसले निरस्त्रीकरणको विषय कसरी सम्बोधन गर्ने स्पष्ट छैन । समिती अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा सुरु गरिएको ‘बोर्ड अफ पिस’ अन्तर्गत सञ्चालन भइरहेको छ ।
बोर्ड अफ पिसको प्रारम्भिक उद्देश्य गाजामा युद्धविराम र पुनर्निर्माणको निगरानी गर्नु थियो, तर यसको दायरा विस्तार भएपछि आलोचकहरूले यसलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको विकल्प बन्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । ट्रम्पले गत महिनामा स्विट्जरल्याण्डको डाभोसमा विश्व आर्थिक फोरममा बोर्डको स्थापना घोषणा गरेका थिए । यसमा करिब दुई दर्जन देशका नेताहरूले हस्ताक्षर गरेका थिए ।
बोर्डसँगै ट्रम्पले गाजा कार्यकारी बोर्ड पनि गठन गरेका छन्, जसले प्यालेस्टिनी प्राविधिक समितीलाई सल्लाह दिनेछ । यसमा अमेरिकी राजदूतहरू स्टिभ विटकफ र ज्यारेड कुश्नर, साथै पूर्व ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टोनी ब्लेयर समावेश छन् ।
आइतबार मेशालले बोर्ड अफ पिससँग ‘सन्तुलित दृष्टिकोण’ अपनाउन आग्रह गरे, जसले गाजाको पुनर्निर्माण र करिब २.२ मिलियन बासिन्दामा सहयोग प्रवाह सुनिश्चित गर्न सकोस् । उनले चेतावनी दियो कि हमासले प्यालेस्टिनी भूभागमा विदेशी शासन स्वीकार्ने छैन ।
मेशालले जोड दिए, ‘हामी हाम्रो राष्ट्रिय सिद्धान्तमा अडिग छौं र संरक्षकत्व, बाह्य हस्तक्षेप वा कुनै म्यान्डेटको पुनःस्थापनाको तर्क अस्वीकार गर्छौं । प्यालेस्टिनीले प्यालेस्टिनीलाई शासन गर्नुपर्छ । गाजा गाजाका मानिसहरू र प्यालेस्टाइनको हो । हामी विदेशी शासन स्वीकार्दैनौं ।’
