काठमाडौं । गगनकुमार थापा नेतृत्वको नेपाली कांग्रेसभित्र देखिँदै आएको आन्तरिक खटपट फेरि सतहमा आएको छ। पार्टीका सभापति थापाले देउवा पक्षलाई लक्षित गर्दै सीमा नाघेर गतिविधि नगर्न कडा चेतावनी दिएका छन्।
उनले पार्टीको एकता, अनुशासन र संस्थागत प्रक्रियालाई कमजोर बनाउने कुनै पनि गतिविधि सह्य नहुने स्पष्ट सन्देश दिएका हुन्। पार्टीद्वारा सञ्चालन गरिएको ‘जरा अभियान’ को शुभारम्भ कार्यक्रममा बोल्दै थापाले पार्टी कार्यालय बाहिर अनधिकृत रूपमा भइरहेका गतिविधिहरूले संगठनलाई कमजोर बनाउने खतरा रहेको बताए। उनले भने, “पार्टीको कार्यालयबाहिर यो जुन अनाधिकृत हुने गतिविधिहरू छन्, यसको एउटा सीमा हुन्छ। सीमाभन्दा बाहिर गएर यसलाई सहन सक्ने कुरा हुँदैन।” उनको यो अभिव्यक्तिलाई पार्टीभित्र बढ्दै गएको गुटगत राजनीति र असन्तुष्टिहरूलाई लक्षित चेतावनीका रूपमा हेरिएको छ।
नेपाली कांग्रेस लामो समयदेखि गुटगत राजनीतिका कारण प्रभावित हुँदै आएको छ। विशेषगरी शेरबहादुर देउवा पक्ष र थापा नेतृत्वबीच शक्ति सन्तुलनको संघर्ष चलिरहेको मानिन्छ। पछिल्लो समय पार्टीका विभिन्न तहमा देखिएको असन्तुष्टि, समानान्तर बैठकहरू, तथा औपचारिक संरचनाबाहिर हुने छलफलहरूले पार्टी नेतृत्वलाई थप दबाबमा पारेको छ। थापाले आफ्नो नेतृत्वमा पार्टीलाई एकताबद्ध रूपमा अघि बढाउने प्रयास भइरहेको उल्लेख गर्दै त्यसलाई कमजोरीको रूपमा नबुझ्न आग्रह गरे। “सबैलाई मिलाएर लैजाने मेरो प्रयासलाई कमजोरी ठान्नु हुँदैन,” उनले भने, “यो पार्टीलाई सुदृढ बनाउने र सबैको सहभागिता सुनिश्चित गर्ने जिम्मेवारी हो।” उनले पार्टीभित्रका सबै धार र विचारलाई समेटेर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड दिँदै व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठ्न नेता–कार्यकर्तालाई आह्वान गरे।
उनको भनाइले स्पष्ट रूपमा पार्टीभित्र अनुशासन कायम गर्न कडा कदम चाल्न सकिने संकेत दिएको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार थापाको यो अभिव्यक्ति केवल सामान्य टिप्पणी नभई आगामी दिनमा पार्टीभित्र हुने सम्भावित कडाइको संकेत हो। विशेषगरी अनधिकृत गतिविधि गर्ने समूह वा नेताहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउने तयारीका रूपमा पनि यसलाई बुझिएको छ। ‘जरा अभियान’ आफैंमा पार्टीको संगठनात्मक पुनर्संरचना र सुदृढीकरणका लागि ल्याइएको पहल हो। यस अभियानमार्फत तल्लो तहसम्म पार्टीको उपस्थिति बलियो बनाउने, कार्यकर्तासँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने र जनताको विश्वास पुनः जित्ने लक्ष्य राखिएको छ। तर यस्तै अभियानका बीचमा पार्टीभित्रै असहमति चर्किनुले नेतृत्वलाई चुनौती थपिएको देखिन्छ।
थापाले कार्यक्रममा पार्टीलाई जनतामुखी बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै जनताका मुद्दामा केन्द्रित हुन नेता–कार्यकर्तालाई निर्देशन दिए। उनले भने, “हामी जनताको पार्टी हौँ। जनताको विश्वास गुमायौँ भने हाम्रो अस्तित्व कमजोर हुन्छ। त्यसैले आन्तरिक विवादभन्दा माथि उठेर जनताको सेवा गर्नुपर्छ।” उनको भनाइमा पछिल्लो समय देखिएको राजनीतिक निराशा र पार्टीप्रति घट्दो विश्वासप्रति चिन्ता झल्किन्छ। उनले पार्टीभित्रको असन्तुष्टि समाधान गर्न संवादको आवश्यकता औंल्याए पनि अनुशासनविपरीत गतिविधिमा भने कडा रुख अपनाउने स्पष्ट पारे।
पार्टीभित्रका केही नेताहरूले भने नेतृत्वप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै आएका छन्। उनीहरू पार्टी सञ्चालनमा पारदर्शिता अभाव, निर्णय प्रक्रियामा सीमित व्यक्तिको प्रभाव, तथा अवसर वितरणमा असन्तुलन रहेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। यस्ता असन्तुष्टिहरूलाई सम्बोधन नगरे स्थिति थप जटिल बन्न सक्ने संकेत देखिन्छ। तर थापाले भने पार्टीभित्रको समस्या समाधानका लागि संस्थागत प्रक्रिया नै उपयुक्त माध्यम हुने बताए। उनले व्यक्तिगत वा समानान्तर गतिविधिहरूले समस्या झन् बढाउने मात्र काम गर्ने भन्दै त्यस्ता गतिविधि रोक्न आग्रह गरे। “हामीसँग पार्टीभित्रै पर्याप्त संरचना छन्। त्यहीँबाट समाधान खोज्नुपर्छ,” उनले जोड दिए। राजनीतिक वृत्तमा थापाको यो अभिव्यक्तिलाई नेतृत्वको अधिकार स्थापित गर्ने प्रयासका रूपमा पनि व्याख्या गरिएको छ। पार्टीभित्र आफ्नो पकड बलियो बनाउने र अनुशासन कायम गर्ने रणनीतिअन्तर्गत उनले यस्तो सन्देश दिएको अनुमान गरिएको छ। आगामी दिनमा नेपाली कांग्रेसभित्रको शक्ति सन्तुलन कता जान्छ भन्ने विषयमा चासो बढेको छ। यदि नेतृत्व र असन्तुष्ट समूहबीच सहमति हुन सकेन भने पार्टीभित्रको विभाजन झन् गहिरिन सक्ने खतरा रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्। तर यदि संवाद र सहकार्यमार्फत समस्या समाधान भयो भने पार्टी थप सुदृढ बन्ने सम्भावना पनि उत्तिकै छ।
प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकबाट साभार।
