नेपाली राजनीतिका कुरा फेरबदल गरिराख्ने पात्रका रूपमा चिनिने नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) संयोजक पुष्पकमल दाहाल ’प्रचण्ड’ले आसन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको मुखमा भिडियो सन्देश जारी गर्दै आत्मसमीक्षा गरेका छन् ।
‘मैले सबै गुमाइसकेँ, अब खलनायक बनेर इतिहासमा हराउन चाहन्नँ’ भन्ने उनको आत्मस्वीकारोक्तिमा एकातिर जीवनका व्यक्तिगत वियोगहरूको पीडा झल्किएको छ भने अर्कोतिर आफ्नो खस्किँदो राजनीतिक साख जोगाउने अन्तिम कसरत देखिन्छ । त्यो सन्देश केवल एउटा नेताको भावना मात्र नभई बदलिँदो नेपाली राजनीतिको ऐना पनि हो ।
संयोजक प्रचण्डले आफूलाई नायकका रूपमा स्थापित गर्न विश्राम नलिने जुन अठोट व्यक्त गरेका छन्, त्यसले उनीभित्रको अस्तित्वको लडाइँलाई उजागर गर्छ । हलिउडको चर्चित संवादको सहारा लिँदै उनले आफू धेरै अघि बिदा भएको भए नायक नै रहन्थेँ होला भन्ने जुन संकेत गरे, त्यसले उनी स्वयं आफ्नो पछिल्लो राजनीतिक यात्रा र सत्ता समीकरणको खेलबाट सन्तुष्ट छैनन् भन्ने प्रस्ट पार्छ । १० वर्षे सशस्त्र युद्धको सुप्रिम कमाण्डरदेखि शान्ति प्रक्रियाको प्रमुख सहजकर्तासम्मको यात्रामा उनले आर्जन गरेको ‘लिगेसी’ पछिल्ला वर्षहरूमा सत्ताको अंकगणित र भागबण्डामा अल्झिएर धुमिल भएको सत्यलाई उनले ढिलो गरी भए पनि स्वीकार गरेका छन् ।
सन्देशको सबैभन्दा भावुक पक्ष उनको व्यक्तिगत जीवनको क्षति हो । आफ्नै अगाडि छोरी ज्ञानु, छोरा प्रकाश र जीवनसंगिनी सीता दाहाललाई गुमाउनु पर्दाको पीडालाई उनले हजारौँ सहयोद्धा र शहीदहरूको बलिदानसँग जोडेर सहानुभूति बटुल्ने प्रयास गरेका छन् । ‘एउटा मान्छेले जीवनमा जेजति गुमाउन सक्छ, मैले ती सबै गुमाएँ’ भन्ने उनको भनाइले उनी अब कुनै व्यक्तिगत स्वार्थ वा पारिवारिक मोहमा नरहेको सन्देश दिन खोजेका छन् । यो अभिव्यक्ति भावनात्मक ‘कार्ड’ जस्तो देखिए पनि उनले चुनावको मुखमा अब आफू राजनीतिक जीवनको उत्तराद्र्धमा शुद्धीकरणको मार्गमा लाग्न खोजेको सन्देश दिन खोजेका छन् ।
प्रचण्डले युवा पुस्ताले उठाएका भ्रष्टाचारको अन्त्य र पारदर्शिताका एजेन्डालाई आफ्नै एजेन्डा दाबी गर्दै आफूलाई पुराना नेताहरूको भिडबाट अलग देखाउने प्रयास गरेका छन् । ‘म अरू जस्तो सत्ता भागबण्डाको सम्झौतामा सहभागी हुन चाहन्नँ’ भन्ने उनको दाबी विगतको उनको राजनीतिक आचरणसँग मेल खाँदैन । किनकि नेपाली राजनीतिमा सत्ता फेरबदल र समीकरण निर्माणका किङमेकरका रूपमा उनैले सबैभन्दा बढी भागबण्डाको राजनीति गरेको आरोप खेप्दै आएका छन् ।
त्यसैले ‘म फरक छु र यो प्रमाणित गरेरै छाड्नेछु’ भन्ने उनको वाचालाई जनताले कति विश्वास गर्छन् भन्ने कुरा उनको आगामी व्यवहारले नै तय गर्नेछ ।
डिजिटल युगमा सामाजिक सञ्जालका भ्रमबाट जोगिन उनले गरेको अपिल अहिले उदाउँदै गरेका नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूप्रतिको सांकेतिक प्रहार हो । आफूलाई नयाँ विचारका लागि खुला देखाउँदै गर्दा उनले अनुभव र इतिहासको महत्वलाई बिर्सिन नहुने तर्क गरेका छन् । यसले के देखाउँछ भने प्रचण्ड नयाँ पुस्ताको ऊर्जा र आफ्नो अनुभवको फ्युजन गरेर अगाडि बढ्न चाहन्छन् ।
उनले आफ्ना कमजोरी र इतिहासको कठघरामा उभिनुपर्ने अवस्थालाई स्वीकार गरेका छन् । तर इतिहासले उनलाई नायक मान्छ वा खलनायक ? त्यो उनको भावनाले होइन, उनले बाँकी रहेको राजनीतिक जीवनमा गर्ने सुशासनको अभ्यास र जनताको जीवनस्तरमा ल्याउने परिवर्तनले निर्धारण गर्नेछ । उनले भनेझै राजनीतिक निष्ठालाई आज होइन, भोलिको समयले प्रमाणित गर्नेछ । निर्वाचनको मुखमा आएको उनको स्वीकारोक्तिले जनताको मन कति पगाल्छ, त्यो फागुन २१ गतेको परिणामले देखाउने नै छ ।
मिति २०८२ माघ २० गतेको सम्पादकीय प्रक्षेपण राष्ट्रिय दैनिकदेखि साभार ।
